De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) meldt dat in 2023 292 mensen bij overlijden een of meer organen doneerden. Dat is een toename van 2,5 procent ten opzichte van 2022. In dat jaar besloten 285 mensen te doneren.
Statistiekbureau CBS liet eerder al weten dat inmiddels meer dan tien miljoen mensen zich hebben laten registreren als donor. Dit gaat dan om donaties na overlijden. Maar ook levende Nederlanders doneren flink.
“De bereidheid is groot,” ziet Arjan van Zuilen. Als internist-nefroloog in het UMC Utrecht houdt hij zich bezig met chronische nierziekten en niertransplantatie. Er is een aantal organen dat je tijdens je leven (deels) kunt doneren. De belangrijkste daarvan is de nier, zegt hij.
“Je wordt geboren met twee nieren,” vertelt Van Zuilen. “En je ondervindt er relatief weinig nadeel van als je er één laat verwijderen.” Hij maakt daarbij wel de kanttekening dat je er niet voor niets twee hebt. “We moeten dus wel goed blijven monitoren. Er wordt geen enkel risico genomen.”
De helft van de gedoneerde nieren komt van een levende donor
In Nederland is ongeveer de helft van alle gedoneerde nieren afkomstig van een levende donor, zegt Van Zuilen. “Dat is het hoogste percentage in heel West-Europa.”
Een woordvoerder van de Nederlandse Transplantatie Stichting vertelt aan NU.nl dat het in de meeste gevallen gaat om donatie aan een familielid of partner. Toch zijn er ook mensen die deze gunst verlenen aan een onbekende.
Je moet door een medische keuring
Wil je een nier afstaan, dan moet je een medische screening ondergaan.
“Het is vooral van belang dat jouw bloedgroep overeenkomt met de bloedgroep van degene aan wie je gaat doneren. Verder moeten ook de weefselkenmerken van de nier overeenkomen.”
Het is ook mogelijk een deel van je long of lever te doneren. “Maar dat is een ingrijpende behandeling, dus dat doen we niet zo snel,” zegt Van Zuilen. “Dan moet de ‘winst’ die te behalen is ook groot zijn. Denk bijvoorbeeld aan een ouder die doneert om het leven van zijn of haar kind te redden.”
Verder kun je naast organen ook weefsel doneren.
“Stamceldonatie komt veel voor,” zegt Van Zuilen. “Maar anders dan bij nierdonatie spelen weefselkenmerken daarbij een belangrijke rol. Stamcellen komen voort uit je eigen afweerstelsel en groeien vervolgens verder in het beenmerg van de ontvanger. Komen die stamcellen niet overeen, dan kan de ontvanger daar ernstig ziek van worden.”
Doneren mag geen blijvende schade aanrichten
Er zijn daarom belangrijke voorwaarden verbonden aan het doneren van een orgaan, schrijft de Rijksoverheid op haar informatiepagina:
- Het doneren van een orgaan mag geen blijvende schade aanrichten aan de gezondheid van de donor. Alleen bij hoge uitzondering kan van deze regel worden afgeweken.
- Kinderen en jongeren tot achttien jaar mogen alleen organen en weefsel afstaan die weer aangroeien, zoals stamcellen of een deel van de lever.
- De donor mag geen geld verdienen aan de donatie.
- De donor mag niet onder druk zijn gezet.
Vind je (een deel van) je organen afstaan een te grote stap? Dan kun je er ook voor kiezen bloed te doneren. Hoewel dat ook ingrijpend is, komt er geen operatie aan te pas.
Je lange haar doneren kan ook
Misschien minder levensbedreigend, maar ook belangrijk: je kapsel. Ook daar kun je iemand enorm mee van dienst zijn door na je kappersbezoek je haar te schenken aan mensen die dat nodig hebben.
Denk aan kankerpatiënten, maar ook aan mensen met haarziekten of haarproblemen. Je moet er wel flink wat haar voor laten groeien. Bij de Nederlandse Haarstichting vragen ze minimaal 30 centimeter, vertelt directeur Edwin van Wooning. “En wij accepteren zowel gekleurd als ongekleurd haar.”
Van Zuilen vindt het bijzonder dat zoveel mensen bereid zijn een deel van hun lichaam af te staan om anderen te helpen.
“Dat waarderen wij heel erg. Het is tenslotte niet niks. Zo’n ingreep vergt aandacht, energie en zorg om het lichaam van zowel de donor als de ontvanger gezond te houden.”
Door Sarah Sitanala
Bron: Nu.nl
Beste, kan ik na mijn overlijden mijn lange haar met verschillende kleuren grijs, niet gekleurd, doneren?
Ja, dat kan. Ook natuurlijk grijs haar met verschillende tinten kan worden gedoneerd. Het is wel verstandig om je wens vooraf met je naasten te bespreken, zodat zij hiervan op de hoogte zijn.
Heel erg bedankt voor dit mooie en bijzondere gebaar! 💛