Erfelijke haaruitval komt veel voor, vertelt Tristan van Dongen, dermatoloog bij het Spaarne Gasthuis. Die vorm van haren verliezen heet alopecia androgenetica. Ook vrouwen kunnen hier last van hebben. Voor hen wordt de term ‘haarverlies volgens het vrouwelijk patroon’ gebruikt, omdat het haar anders uitvalt dan bij mannen.
“Bij vrouwen blijft die voorste haargrens vaak staan, terwijl het haar op de bovenkant van het hoofd dunner wordt”, zegt Rick Waalboer-Spuij, dermatoloog van het Erasmus MC. “Bij mannen zie je dat ze boven op het hoofd kaal worden en de haargrens die typische vorm van een hoefijzer krijgt.”
Bij vrouwen wordt het haar dus dunner, terwijl mannen kaal worden. “Daardoor is het bij vrouwen moeilijker te herkennen”, weet dermatoloog Sherief Janmohamed van haarkliniek Intermedica. “Het duurt soms wel tien tot twintig jaar voor een vrouw het zelf merkt”, vertelt Janmohamed, die ook hoogleraar aan het Universitair Ziekenhuis Brussel is.
Hormonen en haarzakjes komen onder druk te staan
Erfelijke haaruitval heeft te maken met hormonen. Daardoor wordt die eigenschap bij veel vrouwen pas na de menopauze zichtbaar. “Door het mannelijke hormoon testosteron, dat vrouwen ook hebben, wordt het hormoon dihydrotestosteron gevormd”, zegt Janmohamed. “Het is erfelijk bepaald of haarzakjes hier gevoelig voor zijn. Als dat zo is, reageren ze op dihydrotestosteron. Daardoor wordt de haargroeicyclus verkort. Een haargroeicyclus bestaat uit een groei-, een rust- en een uitvalfase. Elke opvolgende haar is dan dunner en korter.”
Het hormoon dihydrotestosteron (DHT) stimuleert in andere levensfases juist haargroei, zoals de groei van baard-, oksel- en schaamhaar. Op het hoofd kan het een andere werking krijgen, doordat de haarzakjes onder druk komen te staan naarmate mensen ouder worden. Dan zorgt het hormoon niet meer voor haarstimulatie, maar voor haaruitval.
“Op het hoofd zit een sterk peesblad dat de voorhoofdsspier met de achterhoofdsspier verbindt”, legt Van Dongen uit. “Hierdoor kun je bijvoorbeeld fronsen. Dit peesblad is nauw verbonden met de hoofdhuid. En als we ouder worden, komt die strakker te staan. Daardoor staan de haarzakjes onder druk. En als de haarzakjes onder druk staan, verandert de werking van het hormoon DHT.”
‘Middeltjes van de drogist verhelpen het probleem niet’
Bij de drogist zijn bijvoorbeeld speciale shampoos en haargummi’s te koop. Maar die middeltjes zullen het probleem niet verhelpen, benadrukken Van Dongen en Janmohamed.
“Voor iemand die het wil kopen, kan het misleidend zijn”, zegt Van Dongen. “Je hebt veel soorten haarverlies. Elke diagnose heeft een andere onderliggende oorzaak. Doordat erfelijke haaruitval door hormonale problemen komt, helpt een gummibeertje tegen een vitaminetekort niet. Je kunt een shampoo met cafeïne wel als ondersteuning gebruiken tijdens een behandeling.”
Er bestaande verschillende behandelingen tegen haaruitval. Waalboer-Spuij: “Tijdens een behandeling worden de haarzakjes gestimuleerd om een zo dik mogelijke haar vast te maken en vast te houden.”
Bij erfelijke haaruitval krijgt elk haarzakje steeds minder haren, waardoor alleen donshaar overblijft en het haarzakje daarna verschrompelt. Maar dit proces gaat traag. “Je kunt dit deels omkeren, waardoor haren kunnen teruggroeien”, zegt Van Dongen.
De smeerbare lotion minoxidil is een voorbeeld van een medicijn tegen haaruitval. Bij vrouwen wordt in sommige gevallen ook de anticonceptiepil met een antiandrogene werking aangeraden. Dit betekent dat de pil het mannelijke hormoon onderdrukt.
Daarnaast zijn er offlabelmedicijnen, zoals finasteride en dutasteride. Deze medicijnen worden gebruikt tegen haaruitval, maar zijn hier niet voor op de markt gekomen. Volgens Van Dongen en Waalboer-Spuij zijn deze medicijnen voornamelijk voor mannen en worden ze in Nederland in principe niet aan vrouwen gegeven. “Er is te weinig bekend over wat er gebeurt als je daarmee bij vrouwen de hormonen gaat veranderen”, legt Van Dongen uit.
Haartransplantatie kan een oplossing zijn
Maar wat kun je doen als je je heel erg stoort aan kale plekken? Voor mensen die door erfelijkheid kaal worden, kan een haartransplantatie een oplossing zijn. “Hoe vroeger je hiermee begint, hoe minder duur het is en hoe minder haren er verplaatst moeten worden”, zegt Janmohamed. “Vaak wordt mensen na een haartransplantatie aangeraden alsnog medicijnen te gebruiken, zodat het overige haar niet uitvalt.”
Of een haartransplantatie voor iemand de juiste oplossing is, hangt deels af van de verwachtingen die iemand heeft. “Jonge mensen streven vaak naar een volle bos, maar soms zijn er niet genoeg transplantaten om de volledige bovenkant te bedekken”, vertelt Malous van Stratum, hoofdverpleegkundige haartransplantaties bij Kliniek Veldhoven. “In veel gevallen kun je met een haartransplantatie een hoge haardichtheid bereiken, maar dit is afhankelijk van onder meer de mate van haarverlies.”
Wat gebeurt er bij een haartransplantatie?
“Het is eigenlijk een herverdeling van het haar. Het haar halen we uit de haarkrans, de zij- en achterkant van het hoofd. Dat haar verplaatsen we naar de kale of dunnere plekken”, legt hoofdverpleegkundige haartransplantaties Van Stratum uit.
De transplantaten die bij de haarkrans worden weggehaald, groeien niet meer terug. “Je kunt dus niet oneindig haar weghalen. Als iemand heel kaal is, zijn er minder mogelijkheden.”
Zo laat je je haar voller lijken
Als je op zoek bent naar een minder ingrijpende oplossing, zijn er ook manieren om je haar voller te laten lijken.
Je kunt stoppeltjes laten tatoeëren met microhaarpigmentatie (MHP). Hierdoor lijkt het alsof er haar groeit. “Je verkleint zo het contrast tussen je haar en hoofdhuid”, vertelt Edwin van Wooning, directeur van De Nederlandse Haarstichting.
Scalppoeder of -sprays kunnen het contrast tussen je haar en hoofdhuid ook verminderen. “Scalppoeder is een soort watervaste foundation voor je hoofdhuid”, legt Van Dongen uit. “Je brengt het met een natte borstel aan en je kunt het er met shampoo af wassen.”
Haarvezels van keratine kunnen je haar voller laten lijken. “Door het verschil tussen positieve en negatieve lading blijven ze plakken”, zegt Van Dongen. “Je strooit ze over het gewenste gebied en kunt ze met een speciale kam gelijkmatig verdelen.”
Ook zijn er haarstukjes en pruiken van echt en synthetisch haar. Van Wooning: “Je hebt ook volledige of gedeeltelijke haarwerken die je met medicinale lijm kunt vastzetten. Die blijven meestal vier weken zitten.”
Door: Door Carolijn Melters
Bron: Nu.nl
